จามจุรี
เป็นชื่อต้นไม้ขนาดใหญ่ มีกิ่งก้านสาขามาก มีใบขนาดเล็ก ดอกสีชมพู มีผลเป็นฝัก เมล็ดแข็ง ผลมีเนื้อสีชมพู รสหวานสัตว์เคี้ยวเอื้องชอบกินเป็นอาหาร จามจุรี ยังมีชื่ออื่นอีก คือ "ก้ามปู" และ "ฉำฉา"
จามจุรีเป็นต้นไม้ประจำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา และพันธุ์ไม้พระราชทานเพื่อปลูกเป็นมงคลจังหวัดลำพูน
จามจุรี (Samanea saman (Jacq.) Merr.)
พันธุ์ไม้พระราชทานเพื่อปลูกเป็นมงคลจังหวัดลำพูน
ชื่อวิทยาศาสตร์ Samanea saman (Jacq.) Merr.
วงศ์ LEGUMINOSAE -MIMOSOIDEAE
ชื่อสามัญ Rain Tree , East Indian Walnut , Monkey Pod
ชื่ออื่น ก้ามกราม ก้ามกุ้ง ก้ามปู ฉำฉา ตุ๊ดตู่
ไม้ต้น ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงถึง 15 - 30 เมตร ไม่ผลัดใบ เรือนยอดแผ่กว้างคล้ายรูปร่ม
เปลือก สีน้ำตาลดำ แตกล่อนง่าย กิ่งอ่อนมีขนนุ่ม
ใบ ประกอบรูปขนนกสองชั้น ออกสลับ มีใบย่อย 2 -10 คู่ แผ่นใบย่อยรูปไข่ หรือรูปขนม เปียกปูนเบี้ยว กว้าง 1 - 4 เซนติเมตร ยาว 1.5 - 6 เซนติเมตร ปลายใบมน โคนเบี้ยว
ดอก เล็กสีชมพูออกรวมกันเป็น กระจุกบนก้านช่อตามซอกใบที่ปลายกิ่ง
ผล เป็นฝักรูปขอบขนานหรือโค้งเล็กน้อย กว้าง 1.5 - 2.5 เซนติเมตร ยาว 15 - 20 เซนติเมตร เมื่อแก่เป็นสีดำ มีเนื้อนิ่ม ฝักจะไม่แตก แต่จะหักเป็นท่อน ๆ เมล็ดเล็ก รูปรี ค่อนข้างกลม มี 15 - 25 เมล็ด
ประโยชน์ ต้นใช้เลี้ยงครั่ง ลายไม้สวยใช้ทำเครื่องเรือน บุผนัง แกะสลัก ใบใช้หมักทำปุ๋ย
จามจุรีเป็นไม้ต้น สูงได้ถึง 20 เมตร เรือนยอดแผ่คล้ายร่ม เปลือกสีดำ แตกร่อนได้ ใบ เรียงสลับ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น ใบย่อยรูปรี โคนใบเบี้ยว ปลายใบมน กว้างประมาณ 2 ซม. ยาว 3 ซม. ดอกช่อ ออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ช่อดอกย่อยแบบช่อกระจุกแน่น กลีบดอกเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็น 5 กลีบ ก้านเกสรเพศผู้ยาว สีชมพูจำนวนมาก ผล เป็นฝักรูปขอบขนานหรือโค้งเล็กน้อย กว้างประมาณ 2 ซม. ยาวประมาณ 18 ซม. เมื่อแก่ สีดำ เนื้อนิ่ม รูปรีค่อนข้างกลม มี 15- 25 เมล็ด ออกดอกเดือน สิงหาคม- กุมภาพันธุ์ การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด ประโยชน์ เนื้อไม้ใช้แกะสลัก ทำเครื่องเรือน เปลือกต้น สมานแผลในปาก คอ แก้เหงือกบวม ปวดฟัน รักษาโรคผิวหนัง กลากเกลื้อน ต้นใช้เลี้ยงครั่ง ถิ่น กำเนิด อเมริกาใต้ เขตร้อน
******************
